Program Edukacji Teatralnej "Jestem widzem i aktorem"

PROGRAM EDUKACJI TEATRALNEJ
,,Jestem widzem i aktorem”

Tylko sztuka i zabawa mogą nauczyć dziecko
Marzyć o szczęściu i miłości,
Dostarczają mu bowiem obrazu, pewnego przebiegu zdarzeń ,
Pozwalają przeżyć napięcia wobec tego, co może się stać
I jak różnie można się w tych sytuacjach zachować”
R. Miler

Autor:
Lucyna Łaszkiewicz

Rok szkolny2020/21

WSTĘP

Zabawy dziecięce to ważny element pracy pedagogicznej przedszkola. Pozwalają one na połączenie wszystkich typów ekspresji dziecięcej: plastycznej, słownej, muzycznej i ruchowej. Teatr, będący z natury rzeczy syntezą sztuk, wykorzystuje wszystkie środki wyrazu artystycznego charakterystyczne dla różnych rodzajów twórczości.
Dziecko w wieku przedszkolnym wykazuje naturalną potrzebę wyrażania się w różnych formach ekspresji, na przykład: w śpiewie, mowie, geście, ruchu.
Zabawy w teatr wywierają duży wpływ na postawy moralne dzieci, kształtują osobowość, rozładowują nagromadzone emocje oraz wyostrzają wszystkie zmysły dziecka.
Wprowadzenie dzieci w świat sztuki poprzez zabawy teatralne przynosi im wiele korzyści, rozwija wyobraźnię, doskonali mowę, która staje się wyrazista i melodyjna, sprzyja umuzykalnieniu, rozwija płynność ruchów oraz zwiększa poczucie własnej wartości, jest również okazją do wspaniałej zabawy, dając wiele satysfakcji.
Zabawa w teatr jest jednym ze sposobów wychowywania dzieci. Daje możliwość spontanicznej zabawy z rówieśnikami, oderwania od rzeczywistości. Rozwija umiejętność podporządkowania się i obcowania z innymi. Dzięki kontaktom ze sztuką dziecko rozwija myślenie, inteligencję, wyobraźnię, poznaje skutki zachowań bohaterów, wnika w ich przeżycia. Dziecko styka się z normami społecznymi, wartościami, bohaterami pozytywnymi i negatywnymi. Wczesne kontakty ze sztuką zachęcają do własnej twórczości. Zabawa w teatr jest czymś bardzo naturalnym, zapewnia dziecku prawidłowy rozwój. Zabawa w role służy zaspokajaniu wewnętrznej potrzeby przyjmowania przez dziecko roli dorosłego.
Kierując się takimi przesłankami, jak i wizją naszego przedszkola promującego wartości, jakie niesie ze sobą obcowanie ze sztuką, postanowiłam zastosować formy teatralne jako element wspomagający ogólny rozwój dzieci we wszystkich sferach.

ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE
Program jest skierowany do dzieci 3, 4, 5, -letnich. Głównym celem jest zapoznanie dziecka ze sztuką teatralną, poznawanie środków wyrazu artystycznego, stosowanych w teatrze, kształcenie umiejętności dramatycznych podczas zabaw twórczych. Wprowadzenie gry aktorskiej w inscenizacjach i widowiskach teatralnych zakończonych występem przed publicznością. Program zgodnie ze swoimi założeniami najważniejszym zadaniem, jakie ma do spełnienia, poza realizacją zadań edukacyjnych i wychowawczych określonych w Podstawie programowej wychowania przedszkolnego jest rozwijanie uzdolnień artystycznych swoich wychowanków poprzez różnorodne formy aktywności twórczej.

CELE EDUKACJI TEATRALNEJ
 Rozwijanie uzdolnień twórczych i zainteresowań teatrem.
 Rozwijanie umiejętności posługiwania się językiem literackim.
 Bogacenie czynnego słownictwa dzieci i uściślenie pojęć związanych z działalnością teatralną.
 Rozwijanie umiejętności przedstawiania poznanych utworów za pomocą gestu, mimiki i ruchu.
 Wdrażanie do posługiwania się mową poprawną pod względem gramatycznym.
 Rozwijanie umiejętności operowania głosem pod względem intonacyjnym.
 Nabywanie doświadczeń zarówno w sposób werbalny, jak i niewerbalny.
 Stymulowanie rozwoju i inspirowanie twórczych działań dzieci.
 Wytwarzanie pozytywnych relacji i postaw w zakresie rozwoju dziecka.
 Zapoznawanie dzieci z różnymi formami teatralnymi.
 Zachęcanie do udziału w zabawach teatralnych inspirowanych czytanym lub opowiadanym tekstem, scenkami z życia lub wymyślonymi przez dzieci.
 Doskonalenie pamięci potrzebnej do opanowania tekstów ról w przygotowanym przedstawieniu.
 Udział w grach i zabawach parateatralnych wyzwalających aktywność ruchową i pantomimiczną dzieci.
 Wyrabianie odwagi i śmiałości.
 Kształtowanie postawy aktywnego spędzania czasu i nawiązywania serdecznych i kulturalnych kontaktów rówieśniczych.
 Oswajanie ze sceną: odpowiednie zwrócenie do publiczności, dykcja, siła głosu.

PROCEDURA OSIAGANIA CELÓW

Metody pracy z dziećmi.
Metody czynne:
• Metoda samodzielnych doświadczeń – stwarzanie dzieciom warunków do zabawy i innych działań, swobodnego wypowiadania się, podejmowania prób, poszukiwania i bezpośredniego przeżywania poprzez zapewnienie kontaktu z literaturą i sztuką.
• Metoda zadań stawianych dzieciom do wykonania – pobudzenie aktywności artystycznej dzieci, mobilizowanie ich do skupienia uwagi na temacie związanym z teatrem, skłanianie do podejmowania określonych zadań, pełnienia ról.
• Metoda ćwiczeń utrwalających – systematyczne utrwalanie ról, pozytywna motywacja dzieci do samorzutnego utrwalania poznanych czynności i treści.
Metody percepcyjne:
• Metoda obserwacji i pokazu – oglądanie spektakli teatralnych w wykonaniu aktorów jak też innych dziecięcych grup teatralnych, oglądanie ilustrowanych utworów literackich, percepcja dzieł sztuki teatralnej i muzycznej.
Metody słowne:
• Swobodna rozmowa,
• Dialog,
• Opis,
• Pogadanka,
• Słuchanie czytanych baśni, legend, bajek,
• Opowiadanie treści utworów.
Metody aktywizujące:
• Drama,
• Pantomima,
• Pedagogika zabawy,
• Gry i zabawy integracyjne,
• Aktywność ruchowa.

Stosowanie powyższych metod pozwoli na:
• Wyposażenie dziecka w wiedzę o teatrze,
• Rozbudzanie jego ciekawości na temat różnych form teatralnych,
• Przełamanie nieśmiałości podczas wyrażania własnych sądów i opinii,
• Chętne podejmowanie dodatkowych działań,
• Zgodną współpracę w grupie,
• Dziecko stanie się bardziej otwarte, radosne, rozśpiewane, odporne na niepowodzenia.

Formy:
Główną formą stosowaną podczas zajęć koła teatralnego będzie praca w zespole. Osiąganiu założonych celów posłużą też inne bardziej szczegółowe formy, takie jak:
• Zabawy naśladowcze,
• Zabawy tematyczne,
• Zabawy z elementem dramy i pantomimy,
• Improwizacja,
• Inscenizowanie ruchem wierszy, piosenek, bajek, opowiadań, baśni,
• Udział dzieci w spektaklach i widowiskach teatralnych,
• Ćwiczenia dykcji, mimiki, ruchowe,
• Śpiew,
• Udział w spektaklach i widowiskach teatralnych,
• Gra aktorska, prace plastyczne (projektowanie i udział w tworzeniu scenografii, kostiumów, zaproszeń, plakatów, itp.).

WARUNKI ORGANIZACYJNE:
 Stwarzanie kącików teatralnych w sali,
 Gromadzenie rekwizytów tj.: kukiełki, sylwety, lalki, kostiumy, czapki, opaski, elementy scenografii,
 Włączenie do współpracy rodziców i personelu przedszkolnego, w zakresie wykonywania strojów, elementów dekoracji, scenografii,
 Organizowanie przeglądów teatralnych i udział w konkursach poza placówką.

Plan pracy:
Październik:
1. Poznajemy się – zabawy integracyjne
2. Zaznajomienie dzieci z terminologią związaną z teatrem.
3. Zabawy tematyczne i zabawy naśladowcze.
4. W krainie uczuć – zabawy sprzyjające rozpoznawaniu i nazywaniu stanów emocjonalnych.
5. Teatr żywego aktora – inscenizacja wiersza ,, Na straganie” J. Brzechwy
Listopad:
1. Zabawy logorytmiczne.
2. Edukacja kulturalna – film i spektakl teatralny, wspólne obejrzenie oraz dyskusja
3. „Jasełka” – improwizacje słowne i ruchowe, przygotowanie do występu.

Grudzień:
1. „Jasełka” – odgrywanie ról, recytacja z odpowiednią dykcją i intonacją
2. Zabawy pantomimiczne.
3. Scenki dramowe
Styczeń:
1. Tworzenie wesołych wierszyków i bajek, tworzenie wspólnych opowiadań na podstawie obrazków.
2. Zabawy taneczne, przygotowanie na bal karnawałowy.
3. Wyrażanie nastroju za pomocą rysunków
4. Zagadki mimiczno-ruchowe „kim jestem?” „co robię?”
Luty:
1. Przygotowanie przedstawienia pt. „Na straganie” – J. Brzechwa
2. Wierszyki wyliczanki – zabawy orofoniczne i artykulacyjne
3. „Nasz teatrzyk” – odgrywanie scenek z użyciem kukiełek, pacynek oraz marionetek
Marzec:
1. Przygotowanie inscenizacji przedstawienia z okazji Dnia Wiosny
2. Zabawy z chustą animacyjną przy muzyce
3. Zabawy dramowe – przedstawienie różnych stanów emocjonalnych za pomocą słów, gestów, mimiki
4. Udział w konkursie recytatorskim o wiośnie
Kwiecień:
1. Zabawy pantomimiczne – porozumiewamy się bez słów
2. Wykonujemy pacynki i kukiełki
3. Improwizacja słowno-ruchowa do tekstu wiersza J. Tuwina „Lokomotywa”
4. Poznanie tekstów pisanych gwarą – próby naśladowania gwarowej mowy
Maj:
1. Przedszkolna orkiestra – zabawy muzyczne z instrumentami perkusyjnymi
2. Zabawy i ćwiczenia usprawniające poprawną wymowę
3. Przygotowanie do występu na Dzień Mamy i Taty
4. Zabawy kształcące koncentracja uwagi
Czerwiec:
1. Zagadki mimiczno-ruchowe „kim jestem?”, „Na czym gram?”
2. Aktorzy i publiczność – zabawa w teatr, spektakl teatralny pt. „Calineczka”
3. Muzykoterapia przy muzyce relaksującej

Ewaluacja
Celem ewaluacji programu jest pozyskanie informacji o poziomie wiedzy i umiejętności dzieci w zakresie edukacji teatralnej oraz skuteczności metod i form aktywności wprowadzonych do zajęć. Wyniki ewaluacji pozwolą na określenie przydatności programu oraz dadzą wskazówki do jego uzupełnienia czy zmodyfikowania. Należy przede wszystkim skupić się na ocenie trzech aspektów
- poziom wiedzy i umiejętności przedszkolaków
- aktywna postawa podczas przygotowań do inscenizacji
- postrzeganie koncepcji programu przez rodziców

Oceny można dokonać na podstawie:
-rozmowy indywidualne
- quiz teatralny „Co wiesz o teatrze?”
- informacje zwrotne od rodziców dotyczące wpływu programu na poziom wiedzy i umiejętności dzieci – ankieta
- wykonanie różnorodnych prac o tematyce teatralnej
- prezentacja inscenizacji i spektakli teatralnych

BIBLIOGRAFIA:
1. G. Gloton, C. Clero.: Twórcza aktywność dziecka. WSIP, Warszawa 1986
2. H. Mystkowska.: Rozwijamy mowę i myślenie dzieci w wieku przedszkolnym. WSIP, Warszawa 1992
3. E. Kędzior-Niczporuk.: Wprowadzenie do pedagogiki zabawy. Lublin 1998
4. J. Zborowski. : Rozwijanie aktywności twórczej dzieci. WSIP, Warszawa 1986
5. Z. Wójcik.: Zabawa w teatr: Didasko, cop.1996-1997
6. Program wychowania przedszkolnego „Moje przedszkole” DKW-4013-3/01