Nasz przedszkolny system wartości

   „Nauczanie wartości to najważniejsza rzecz,

jaką możemy zrobić dla szczęścia dziecka”

Llinda i Richard Eyre

Wszyscy chcemy, aby nasze dzieci wyrosły na mądrych, dobrych i szczęśliwych ludzi, aby były samodzielne, zbudowały trwałe rodziny, wniosły twórczy wkład w życie społeczne. Aby osiągnąć ten cel, ważnym jest zapewnienie wszystkim dzieciom warunków do uczenia się wartości, by miały szansę żyć w zgodzie z nimi.

Nauczenie dziecka wartości jest najważniejszym zadaniem wychowawczym dla rodziców oraz nauczycieli. Mocny system, to skuteczne narzędzie życiowego sukcesu a zarazem ochrona przed wieloma błędnymi wyborami i złymi wpływami z zewnątrz. Każde dziecko zasługuje na taki życiowy ekwipunek. Zadaniem środowiska, które otacza dziecko jest świadome wprowadzenie     (wręcz nauczenia) wartości.

1.    Szacunek: grzeczności połączona z troską o uczucia i dobro drugiej osoby;
– grzeczność w słowach (grzeczne i niegrzeczne zwroty),
– grzeczność w gestach i zachowaniu,
– dbałość o dobro innych,
– zaspokajanie potrzeb innych osób,
– poszanowanie odmienności a tolerancja,
– dotrzymywanie słowa danego samemu sobie i innym,
– magiczne słowa i gesty.

• Utwory literackie, w których znajdują się przykłady szacunku lub braku szacunku    

• H. Ch. Andersen, „Brzydkie kaczątko”.
• J. Brzechwa, „Kwoka”.
• J. Canfield, M. V. Hansen, „Balsam dla duszy dziecka”.
• A. Lindgren, „Rasmus i włóczęga”, „Dzieci z Bullerbyn”.
• T. i J. O’Neal, „Szacunek – ja na niego zasługuję i innym go okazuję!”, z serii

„Skrzat od dobrych rad”.

• B. Ostrowicka, „Ale ja tak chcę”.
• M. Velthuijs, „Żabka i obcy”.
• Utwory literackie, w których znajdują się przykłady uczciwości lub braku uczciwości:

2.    Uczciwość: mówienie i poszanowanie prawdy, rzetelności, nieprzywłaszczania sobie cudzej własności, stosowania zasady bezstronności i równości praw;
– prawdomówność i poszanowanie prawdy,
– nieprzywłaszczanie sobie cudzego mienia,
– rzetelność,
– trzy siła.

• J. Brzechwa, „Kłamczucha”, „Pchła Szachrajka”, „Szelmostwa Lisa Witalisa”.
• E. Kastner, „Mania czy Ania”.
• C. Collodi, „Pinokio”.
• A. Lindgren, „Pippi Pończoszonka”.
• Z. Rogoszówna, „Dzieci Pana Majstra”.
• Utwory literackie, w których znajdują się przykłady odpowiedzialności lub jej braku:
• P. Bourgeois, B. Clark, „Franklin mały zapominalski”.
• J. Canfield, M. V. Hansen, „Balsam dla duszy dziecka”.
• C. Collodi, „Pinokio”.
• W. Cztwrtek, „O gajowym Chrobotku”.
• G. Delahaye, seria o Martynce.
• Janosch, Dzień dobry, Świnko”.
• A. Lindgren, „Pippi Pończoszanka”.
• N. Most, A. Rudolph, „Co wolno, a czego nie wolno”.
• M. Musierowicz, „Znajomi z zerówki”.
• Utwory literackie, w których znajdują się przykłady odwagi lub jej braku:
• A. Onichimowska, „Najwyższa góra świata”.
• H. Amery, „Mity greckie dla najmłodszych”.
• H. Ch. Andersen, „Nowe szaty cesarza”.
• E. Knight, „Lassie, wróć”.
• Utwory literackie, w których znajdują się przykłady pokojowości lub jej braku:
• P. Bourgeois, B. Clark, „Franklin mówi <przepraszam>”.
• C. Collodi, „Pinokio”.
• M. Leaf, „Byczek Fernando”.
• Lindgren, „Lotta z ulicy Awanturników”.
• A. Milne, „Kubuś Puchatek”.

3.    Odpowiedzialność: rzetelne wypełnianie swoich obowiązków, dbania     o dobro i zapobieganie złu, a także gotowości do ponoszenia konsekwencji własnych wyborów i zachowań;
– skutki braku odpowiedzialności,
– rzetelne wypełnianie swoich obowiązków,
– odpowiedzialność za własne uczucia,
– odpowiedzialność za własne szczęście.

4.    Odwaga: podejmowanie trudnych, służących dobru decyzji oraz przeciwstawiania się złu;
– podejmowanie nowych wyzwań (ze zwróceniem uwagi na   konsekwencje),
– przyznawanie się do winy,
– pokonywanie nieśmiałości,
– zawieranie znajomości,
– patrzenie ludziom w oczy.

5.    Samodyscyplina: konsekwentne rozwijanie własnego potencjału, kształtowanie u siebie prawidłowych nawyków umożliwiających skuteczne, zgodne z wartościami działanie;
– rola rodziców we wprowadzaniu samodyscypliny,
– planowanie,
– umiar,
– rozwijanie własnego potencjału

6.    Pokojowość: unikanie przemocy i poszukiwanie rozwiązań uwzględniających interesy wszystkich zainteresowanych stron;
– przemoc jako nadużycie siły lub pozycji,
– rozwiązywanie konfliktów,
– radzenie sobie ze złością,
– bierna agresja,
– wybaczanie,
– pojednawcze słowa i gesty.

7.    Sprawiedliwość: uczciwość w ocenianiu i sądzeniu, przestrzegania zasady równości praw, poszanowania prawdy oraz prawości postępowania, czyli ludzkiej przyzwoitości, postępowania fair;
– jednakowe prawa dla wszystkich,
– podejmowanie sprawiedliwych decyzji,
– sprawiedliwość wyrazem dojrzałości.

• Utwory literackie, w których znajdują się przykłady sprawiedliwości lub braku sprawiedliwości:

• J. Canfield, M. V. Hansen, Balsam dla duszy dziecka”.
• C. Collodi, „Pinokio”.
• Utwory, w których bohaterowie są optymistami lub / i wykazują się poczuciem       humoru

8.    Szczęście, optymizm, humor: trwałe zadowolenie, wewnętrzna harmonia i spokój;
– odpowiedzialność za swoje szczęście,
– optymizm warunkiem szczęścia,
– humor jako nieodłączna część optymizmu.

• P. Bourgeois, B. Clark, seria o Franklinie.
• Janosch, „Ja ciebie wyleczę, powiedział Miś”.
• A. Lindgren, „Pippi Pończoszanka”, „Karlson z dachu”.
• K. Makuszyński, „Przygody Koziołka Matołka”.
• A. A. Milne, „Kubuś Puchatek”.
• E. Janikowszky, „Gdybym był dorosły”.
• Utwory literackie, w których znajdują się przykłady przyjaźni i miłości lub ich braku:

9.    Przyjaźń i miłość: bliskiego związku między osobami, opartego na wzajemnej sympatii, życzliwości, szczerości, gotowości do pomocy oraz czerpaniu przyjemności z przebywania razem;
– rola dorosłych w uczeniu dzieci przyjaźni i miłości,
– lojalność wobec przyjaciela,
– wierność.
– miłość jako uczucie do drugiej osoby, ale także jako więź emocjonalna z miejscem lub społecznością (patriotyzm).

• Cz. Janczarski, „Miś Uszatek”.
• S. McBratney, „Nawet nie wiesz, jak bardzo cię kocham”.
• Janosch, „Ja ciebie wyleczę, powiedział Miś”, „Dzień dobry, Świnko”.
• J. Spyri, „Heidi”.
• H. Ch. Andersen, „Królowa Śniegu”.
• C. Collodi, „Pinokio”.
• A. A. Milne, „Kubuś Puchatek”.
• Utwory literackie, w których znajdują się przykłady solidarności lub jej braku:
• A. Lindgren, „Bracia Lwie Serce”.
• J. Tuwim, „Rzepka”.
• C. S. Lewis, „Opowieści z Narnii”.
• Utwory literackie, w których znajdują się przykłady piękna lub jego braku:
• H. Ch. Andersen, „Calineczka”, „Królowa Śniegu”, „Brzydkie kaczątko”.
• J. L. Karl i W. Grimm, „Królewna Śnieżka”.
• C. S. Lewis, „Opowieści z Narnii”.
• Lindgren, „Bracia Lwie Serce”.
• M. Musierowicz, „Znajomi z zerówki”.
• E. Szelburg – Zarembina, „Idzie niebo ciemną nocą”.
• J. Tuwim, „Spóźniony słowik”.
• Utwory literackie, w których znajdują się przykłady mądrości lub jej braku:

10. Solidarność: gotowość do pomocy, wsparcia oraz poczucia współodpowiedzialności w obliczu czyjejś potrzeby. Także jako dzielenia się obowiązkami.
– czy solidarność się opłaca?,
– świat bez solidarności

11.   Piękno: coś, co nas zachwyca i czyni nas lepszymi.
– różne rodzaje piękna,
– brzydki i piękny świat,
– piękne cechy,
– piękno fizyczne a piękno duchowe,
– nasze powinności względem piękna.

12. Mądrość: celowe przyczynianie się do dobra poprzez właściwe wybory;
– co to jest dobro,
– rozmawiamy z mądrością
– mądrość jako przewidywanie konsekwencji swojego postępowania.
– przejawy mądrości.

• A. Lindgren, „Lotta z ulicy Awanturników”.
• A-C. Westly, „Sekret Taty i ciężarówka”.

Opracowanie mgr Marzena Sadurska

Źródło:

I. Koźminska, E. Olszewska

„Z dzieckiem w świat wartości”